Witaj w Beskid Niski - wiadomości, region, turystyka, zwiedzanie, mapa online

Beskid Niski.pl Mapa FAQ Wydarzenia Archiwum Dodaj news Kontakt
 

Menu serwisu
  • Strona główna
  • Ankiety
  • Archiwum newsów
  • AutoTheme
  • FAQ
  • Linki
  • Napisz do nas
  • Poleć nas
  • Szukaj w serwisie
  • Tematy
  • Top 10
  • Downloads

  • Polecane serwisy
    - Wysowa Zdrój
    - Rewasz
    - Podkarpacie
    - Rymanów Zdrój
    - Beskidy
    - Muzeum Zyndranowa
    - Woda dla zdrowia
    - Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce
    - Ptaki Karpat

    Mapa Beskid Niski
    Mapa Beskid Niski

    Beskid Niski mapa online

    RSS, Twitter
    Kanały RSS:
    - aktualności
    - Twitter

    Beskid Niski na Facebooku

    Dodaj do Google, czytnika Google

    WŁADYSŁAW KRYGOWSKI

      





    Władysław Krygowski (ur. 28 stycznia 1906 r. w Krakowie – zm. 4 kwietnia 1998 r. tamże). Prawnik, adwokat, pracownik i wybitny działacz polskich organizacji turystycznych, publicysta, znawca polskich Karpat, autor przewodników górskich i książek poświęconych górom, jeden z najbardziej zasłużonych dla rozwoju polskiej turystyki górskiej i kształtowania jej etosu.

    W roku 1928 ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po złożeniu w 1936 r. egzaminów w krakowskiej Izbie Adwokackiej uzyskał uprawnienia adwokackie i wspólnie z ojcem prowadził kancelarię. W następnym roku poślubił Annę Zofię Czarkowską (1904–1988), matematyczkę, późniejszą wybitną specjalistkę z zakresu dydaktyki matematyki i profesora Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie.

    W sierpniu 1939 r. został zmobilizowany i jako podporucznik rezerwy odbył kampanię wrześniową z III batalionem 12 pułku piechoty z Wadowic. Po przekroczeniu granicy rumuńskiej został internowany. Po faszystowskim przewrocie w Rumunii w 1941 r. wraz z innymi żołnierzami polskimi został przewieziony do Rzeszy, gdzie przebywał w oflagach w Dorsten, a następnie w Doessel. Uwolniony przez Amerykanów w 1945 r. został przez nich zatrudniony jako tłumacz w Bad Wildungen, a potem w Northeim. Dzięki przyjaciołom, którzy przybyli do Northeim z II Korpusem Wojska Polskiego, wyjechał do Włoch i otrzymał przydział do Kwatery Prasowej, należącej do Oddziału Kultury i Prasy II Korpusu. Po ok. półtora roku wraz z Korpusem trafił do Wielkiej Brytanii, gdzie przebywał początkowo w obozie Poulton Camp koło Chester, a później w Delamere Camp. Po nawiązaniu kontaktu z rodziną w Polsce zdecydował się na powrót do kraju w maju 1947 r.

    Po powrocie do Polski 15 sierpnia 1947 r. podjął pracę zawodową w Polskim Towarzystwie Tatrzańskim jako zastępca dyrektora Centralnego Biura PTT. Po połączeniu w 1951 r. Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego oraz Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i powstaniu Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego został pracownikiem etatowym nowego Towarzystwa. W PTTK pracował aż do przejścia na emeryturę 31 sierpnia 1974 r. Wiele publikował, poza wspomnianymi niżej „Wierchami” również w innych czasopismach. Wydawał przewodniki turystyczne po polskich Beskidach, wznawiane wielokrotnie przez okres ćwierćwiecza poczynając od 1954 r. (m. in. czterotomowe „Beskidy”), a od 1977 r. książki wspomnieniowe.

    Jednak to nie zawodowa działalność prawnicza stała się treścią życia Władysława Krygowskiego, lecz góry i turystyka górska, czemu poświęcił całe swoje długie i wyjątkowo aktywne życie. Miłość do gór wyniósł z domu rodzinnego: jego ojciec był na przełomie XIX i XX w. zapalonym turystą górskim, taternikiem i działaczem Towarzystwa Tatrzańskiego. Władysław Krygowski kontynuował działalność swego ojca na wszystkich polach jego aktywności górskiej: także uprawiał turystykę, taternictwo i narciarstwo, także parał się fotografią górską. Z wielkim zaangażowaniem i nieporównanie dłużej niż ojciec działał społecznie w Polskim Towarzystwie Tatrzańskim, potem zaś w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym, a ponadto przez długie lata był etatowym pracownikiem obu tych stowarzyszeń.

    Turystykę górską uprawiał Władysław Krygowski systematycznie i to od najmłodszych lat, najpierw pod okiem ojca, później już głównie w gronie przyjaciół z pokolenia dorastającego już w niezależnej II Rzeczypospolitej. Chodził najpierw po Tatrach, później po Beskidach Zachodnich i Wschodnich, a także po Karpatach Wschodnich. W latach międzywojennych uprawiał również taternictwo, także zimą, częściowo samotnie, częściowo ze swą późniejszą żoną. W krótkim okresie emigracyjnym po II wojnie światowej poznał góry Szkocji i Walii.

    Działalność społeczną Władysław Krygowski rozpoczął w Sekcji Taternickiej AZS w Krakowie, w której w latach 1928–1931 był członkiem zarządu z funkcją skarbnika. W maju 1933 r. zjazd delegatów PTT powołał go na zastępcę członka Zarządu Głównego PTT, a jeszcze w tym samym roku powierzono mu funkcję sekretarza ZG PTT. W 1936 r. został IV wiceprezesem Towarzystwa, a w 1937 – I wiceprezesem, którą to funkcję pełnił do 1947 r. Również w PTTK poza pracą zawodową angażował się w działalność społeczną, pełniąc w Towarzystwie szereg ważnych funkcji. Do 1958 r. był członkiem Zarządu Głównego (w latach 1956–1958 członkiem prezydium), a w latach 1960–1962 wiceprezesem Zarządu Głównego PTTK. W latach 1962-1972 był sekretarzem Komisji Turystyki Górskiej ZG PTTK, potem krótko jej wiceprzewodniczącym (1972–1973) i w końcu – po śmierci Walerego Goetla – przewodniczącym (1973–1974). Przechodząc na emeryturę w 1974 r., ustąpił ze wszystkich dotąd piastowanych funkcji.

    Krygowski przez cały okres swej działalności turystycznej i górskiej związany był z "Wierchami". W latach 1947-1949 był sekretarzem redakcji, a następnie aż do 1975 r. redaktorem naczelnym tego periodyku, przeprowadzając go szczęśliwie przez najtrudniejsze lata 50. i 60. XX w., kiedy trzeba się było borykać z przydziałami papieru i polityczną cenzurą. Jednak publikować w „Wierchach” zaczął już w 1934 r. Później przez blisko 60 lat zamieszczał w tym roczniku rożnorodne artykuły problemowe, wspomnieniowe, recenzje, liczne notatki i sprawozdania. W turystyce udzielał się społecznie również poza PTT i PTTK. Był m.in. członkiem i działaczem PZN, a w latach 1937–1938 członkiem Rady Narciarskiej PZN. Działał też na polu ochrony przyrody jako członek Państwowej Rady Ochrony Przyrody (1937–1938), a po II wojnie – przez dwie kadencje – był członkiem Rady Pienińskiego Parku Narodowego, w której reprezentował PTTK (1969–1976).

    Jako działacz społeczny, a także jako pracownik obu wspomnianych Towarzystw dążył do popularyzacji w społeczeństwie polskim turystyki górskiej rozwijającej nie tylko sprawność fizyczną, lecz kształcącej również charakter, pogłębiającej wiedzę, wartości moralne i zamiłowanie do piękna ojczystej przyrody. Również temu służyły jego liczne artykuły, opowiadania i wspomnienia, publikowane poza „Wierchami” na łamach periodyków turystycznych, krajoznawczych i innych czasopism.

    Szczególnie zasłużył się dla Bieszczad i Beskidu Niskiego. Od 1950 r. jako oficjalny przedstawiciel PTT, a później PTTK, wędrował po tych pustych wówczas górach w celu zbadania możliwości rozwijania w nich turystyki. W 1953 r. wraz z Edwardem Moskałą przeszedł i wytyczył bieszczadzki odcinek Głównego Szlaku Beskidzkiego na odcinku Komańcza – Halicz. Sam opracował lokalizację przyszłych bieszczadzkich schronisk. Jednocześnie zbierał wówczas materiały do swych pierwszych, pionierskich przewodników turystycznych po tej części Beskidów: „Beskid Niski i Podkarpacie” (1954) i długo oczekiwanych „Bieszczadów” (1958).

    Władysławowi Krygowskiemu przez wszystkie lata jego górskiej działalności towarzyszyła myśl, że pracując nad uprzystępnieniem gór innym niweczy ich niepowtarzalny urok i niszczy ich odwieczne walory. Na różnych forach nawoływał przeto do planowego, harmonijnego i roztropnego zagospodarowania gór, które powinny być dostępne dla każdego, ale niekoniecznie „dla wszystkich”. Widział potrzebę ochrony przyrody gór. To z jego inicjatywy KTG ZG PTTK w 1955 r. jako pierwsza wysunęła propozycję utworzenia Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

    Działalność literacka

    Zamiłowania literackie Krygowskiego objawiły się już podczas studiów, kiedy to m.in. uczęszczał dobrowolnie na wykłady z polonistyki profesora Ignacego Chrzanowskiego. Od roku 1926 był związany z nieformalną grupą literacką „Litart”. Dość wcześnie zaczął pisać poezje: jego wiersze i recenzje były publikowane w latach międzywojennych na łamach krakowskiej „Gazety Literackiej” i „Czasu”, lubelskiej „Kameny” i poznańskiego „Życia Literackiego”. W ukazaniu się drukiem przygotowywanego tomiku poetyckiego przeszkodził wybuch II wojny światowej.

    Pierwszą opowieść górską pt. "W zapachu gór i wojny" opublikował w 1937 r. ("Wierchy" R. 15). Gdy objął stanowisko redaktora naczelnego tego rocznika, oprócz artykułów tematycznych i sprawozdań regularnie publikował w nim swe opowieści wspomnieniowe, w których malował swój osobisty, często bardzo liryczny stosunek do gór. Część z nich, uzupełniona o wiele innych (w tym również związanych z Krakowem), znalazła się w pięciu wydanych później i bardzo ciepło przyjętych przez krytykę książkach.

    Posiadał uprawnienia przewodnika beskidzkiego, a od 1953 r. również przewodnika tatrzańskiego. Był specjalistą w zakresie znakowania szlaków turystycznych w górach i bodaj najlepszym znawcą polskiej części Karpat. Znaczne zasługi Władysława Krygowskiego dla polskiej turystyki górskiej zostały docenione przez turystyczną społeczność. 26 listopada 1972 r. otrzymał godność członka honorowego PTTK, zaś w 1995 r. godność tę nadało mu nowe PTT. Od 1983 r. był też członkiem honorowym Koła Przewodników Beskidzkich Oddziału Krakowskiego PTTK.

    W 1999 r. została ustanowiona mocą uchwały Prezydium Zarządu Głównego PTTK i z jego upoważnienia przyznawana przez Komitet Redakcyjny "Wierchów" Nagroda Literacka im. Władysława Krygowskiego.

    Władysław Krygowski spoczywa na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

    PUBLIKACJE:

    Przewodniki turystyczne

    * Bieszczady, wyd. Sport i Turystyka , Warszawa 1958 (II wyd. 1962; III wyd 1965; IV wyd. 1967);
    * Bieszczady i Pogórze Strzyżowsko-Dynowskie (część wschodnia), wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1970 (II wyd. 1975);
    * Beskid Niski i Podkarpacie, wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1954;
    * Beskid Niski, Pogórze Ciężkowickie (część wschodnia) i Pogórze Strzyżowsko-Dynowskie (część zachodnia), wyd. Sport i Turystyka , Warszawa 1967 (II wyd. 1977);
    * Beskidy: Średni (część wschodnia) – Wyspowy – Sądecki – Pogórze Rożnowskie i Ciężkowickie, wyd. Sport i Turystyka , Warszawa 1965 (II wyd 1977, zamiast "Średni" jest "Makowski");
    * Beskidy: Śląski – Żywiecki – Mały i Średni (część zachodnia), wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1964 (II wyd. ?; III wyd. 1974, zamiast "Średni" jest "Makowski");
    * Od Beskidu Śląskiego po Orawę. Szlak beskidzki Bielsko-Biała – Czarny Dunajec, wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1955;
    * Krynica, Muszyna, Żegiestów, Piwniczna i okolice, wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1962 (II wyd. 1965; III wyd. ?; IV wyd. 1974);
    * Od Beskidu Śląskiego po Bieszczady: krótki przewodnik po Beskidach i Pieninach, wyd. Sport i Turystyka , Warszawa 1972;
    * Przez przełęcze Bieszczadów samochodem i z plecakiem, wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1975;

    Inne publikacje książkowe

    * Góry i doliny po mojemu, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1977;
    * W litworowych i piarżystych kolebach, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1982, ISBN 83-08-00731-7;
    * Wspinaczka po tęczy, Wydawnictwo Literackie, Kraków-Wrocław 1985, ISBN 83-08-01426-7; * Góry mojego życia, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1987, ISBN 83-08-01851-3;
    * W moim Krakowie nad wczorajszą Wisłą, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1980;
    * Zarys dziejów polskiej turystyki górskiej, wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1973;
    * Dzieje Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Warszawa-Kraków 1988, ISBN 83-7005-200-2;

    Bibliografia

    * Burghardt Andrzej: Bieszczady Władysława Krygowskiego, w: „Wierchy” R. 62 (1996), s. 37-52;
    * Paryska Zofia, Paryski Witold H.: Krygowski Władysław, w: „Wielka Encyklopedia Tatrzańska”, Wydawnictwo Górskie, Poronin 1995, s. 607, ISBN 83-7104-008-3;
    * Wójcik Wiesław A.: Władysław Krygowski, w: „Gazeta Górska” nr 1 (54), R. 14, styczeń/marzec 2006;
    * Wójcik Wiesław A.: Władysław Krygowski, w: „Wierchy” R. 64 (1998), s. 428-430;

    źródło: Wikipedia.pl

    Linki:
    Poetycka wizja gór w prozie Władysława Krygowskiego









    Prawa autorskie © Beskid Niski - wiadomości, region, turystyka, zwiedzanie, mapa online Wszystkie prawa zastrzeżone.

    Opublikowane: 2008-09-30 (7930 odsłon)

    [ Wróć ]
    Content ©

    Serwis BeskidNiski.pl wykorzystuje technologie cookies (ciasteczek) m.in. w celach statystycznych (Google Analytics), reklamowych
    (Google AdSense, programy partnerskie) oraz w celu udostępnienia wtyczek społecznościowych (Facebook, Google+ czy Twitter).

    Korzystając z naszych stron wyrażasz akceptację na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki internetowej.
    Jeśli nie akceptujesz cookies wyłącz je w ustawieniach przeglądarki, w przeciwnym razie będą zapisywane w pamięci urządzenia.
    Zakres wykorzystywania plików cookies, ich kontrolę, dostęp i przechowywanie można określić w ustawieniach Państwa przeglądarki.

    NA SKRÓTY
    :

    Aktywny wypoczynek, rekreacja: Park linowy Krzywa, Przedszkole narciarskie Dimbo na Górze Parkowej, Krynica

    Atrakcje turystyczne: Mofeta,

    Uzdrowiska karpackie: Iwonicz-Zdrój, Krynica-Zdrój, Rymanów-Zdrój, Wysowa-Zdrój, Wapienne (w przygotowaniu)

    Miejscowości, dawne wsie: Bieliczna, Chyrowa, Ciechania, Grab, Huta Polańska, Jasiel, Kotań, Krempna, Nieznajowa, Olchowiec, Ożenna, Polany k/Krempnej, Radocyna, Świątkowa Mała, Świątkowa Wielka, Zdynia

    Fotogaleria: Radocyna, Nieznajowa, Parada w Krempnej, Lackowa, Magurskie przedwiośnie, Łysa Góra,

    Cerkwie: Wołowiec, Brunary, Śnietnica, Berest, Bieliczna, Chyrowa, Czarne k/Uścia, Czyrna, Hańczowa, Olchowiec, Polany, Polany k/Krynicy, Pielgrzymka, Piorunka, Przysłup, Radoszyce, Rzepedź, Skwirtne, Świątkowa Mała, Zabytkowe cerkwie w Jasielskim, Bogusza, Binczarowa, Królowa Górna,

    Beskid Niski: Mapa online, Pogoda, Informacja turystyczna, Magurski Park Narodowy, Rezerwaty przyrody, Współrzędne GPS, Turystyka winiarska,

    Magurski Park Narodowy: Środowisko, przyroda, fauna, Ośrodek Edukacyjny i Muzeum, Cennik opłat w MPN, Zwiedzanie Parku

    Szlaki tematyczne: Szlak Ikon, Szlak Naftowy, Szlak Architektury Drewnianej: Trasa Sanocko-Dukielska, Trasa Krynicko-Gorlicka,
    Rower: Beskidzkie Muzea,Na styku kultur, Piesze: Główny Szlak Beskidzki, Szymbark-Wysowa, Szlaki turystyczne

    Muzea, skanseny: Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu, Muzeum Podkarpackie, Skansen Naftowy w Bóbrce, Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu, Sądecki Park Etnograficzny, Skansen Karpacka Troja, Muzeum Historyczne-Pałac w Dukli, Chyża łemkowska w Olchowcu, Skansen Etnograficzny w Sanoku, Replika rynku galicyjskiego w sanockim MBLMuzeum Rzemiosła w Krośnie

    Noclegi: Komańcza, Iwonicz Zdrój, Rymanów Zdrój, Dukla, Krempna, Wysowa, Gładyszów i okolice, Bazy namiotowe, Schroniska górskie

    Polecamy: Bogdańscy malarze z Jaślisk, Pustelnia św. Jana z Dukli, Jezioro Klimkówka, Konfederacja Barska

    Użytkownicy online:
    web counter 

    © 2004-2017 Serwis regionalny BeskidNiski.pl - Od Krynicy do Komańczy.

    Website engine code is © copyright by PHP-Nuke. PHP-Nuke is a free software released under the GNU/GPL.
    Tworzenie strony: 0.17 sekund