Witaj w Beskid Niski - wiadomości, region, turystyka, zwiedzanie, mapa online

Beskid Niski.pl Mapa FAQ Wydarzenia Archiwum Dodaj news Kontakt
 

Menu serwisu
  • Strona główna
  • Ankiety
  • Archiwum newsów
  • AutoTheme
  • FAQ
  • Linki
  • Napisz do nas
  • Poleć nas
  • Szukaj w serwisie
  • Tematy
  • Top 10
  • Downloads

  • Polecane serwisy
    - Wysowa Zdrój
    - Rewasz
    - Podkarpacie
    - Rymanów Zdrój
    - Beskidy
    - Muzeum Zyndranowa
    - Woda dla zdrowia
    - Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce
    - Ptaki Karpat

    Mapa Beskid Niski
    Mapa Beskid Niski

    Beskid Niski mapa online

    RSS, Twitter
    Kanały RSS:
    - aktualności
    - Twitter

    Beskid Niski na Facebooku

    Dodaj do Google, czytnika Google

    GALICYJSKI SZLAK NAFTOWY

      




    Strona: 1/2


    SZLAK NAFTOWYNa terenie Polski transgraniczny Szlak Naftowy prowadzi przez tereny powiatu jasielskiego, krośnieńskiego, sanockiego i bieszczadzkiego łącząc miejsca związane z powstaniem przemysłu naftowego w Galicji. Druga część Szlaku Naftowego prowadzi przez teren Ukrainy do Borysławia.

    W II poł . XIX w. Galicja przeżywa początek gorączki naftowej, która nieodłącznie wiąże się z postacią Ignacego Łukasiewicza - wynalazcy lampy naftowej i założyciela pierwszej na świecie kopalni ropy naftowej w Bóbrce k Krosna (1854 r.), destylarni i rafinerii w Ulaszowicach (Jasło), Polance k. Krosna i Chorkówce.

    Na trasie Szlaku znajdują się liczne pamiątki i zabytki związane z powstawaniem przemysłu naftowego na Podkarpaciu: urządzenia wydobywcze i przetwórcze oleju skalnego, szyby naftowe.

    Początki wydobywania ropy naftowej sięgają głęboko w przeszłość. Lud wykorzystywał wycieki ropy w różnych okolicach Podkarpaciach do przeróżnych celów m.in. smarowania osi wozów i foluszy. Prawo używania oleju lnianego zmieszanego z ropa stało się nawet w XVI w. przedmiotem przywileju królewskiego dla Krosna. SKAŁOLEJ Ropie nadawano rożne nazwy: olej skalny, skałolej, prokura, kamfina. Stanisław Staszic w rozprawie o solach (1817) czytanej na posiedzeniu Towarzystwa Królewskiego Warszawskiego Przyjaciół Nauk w 1814 r. opisuje źródła „skaloleju” i sposób wydobycia: "Kopią w bliskości źródeł przeszło trzy sążnie mający dół. Ten wkrótce napełnia się wodą skałolejem zmieszaną. Tu woda często łopatami bywa zmieszana, aby części ziemiste opadały a prokura na wierzch spływała. Naokoło rzeczonego dołu, robią kilka dołków małych na kształt przewróconego brożka czyli głowy. W takie dołki zrzucają ów skałolej pływający po wierchu wody. .. Taki prosty skałolej zostaje w tych małych dołkach dwa lub trzy dni. Osadza się reszta wody; skałolej gęstszy z ziemią zmieszany, unosi się w środku, a na samym wierzchu pływa olej czysty żółto szary. Ten zbierany z wierzchu bywa używanym do lamp, do świeczek… Pali się łatwo, wydaje kopeć gęsty a wypala się całkiem nie zostawiając po sobie żadnych ostatków. Jest to gatunek naphty… Ten zaś drugi, co się pod naphtą znajduje … pali się także, ale nie jasno: wydaje dym gęsty i przykry… używają go tu powszechnie do smarowania wozów, do oblewania czółen, statków…" IGNACY ŁUKASIEWICZ Rozwój przemysłu naftowego zapoczątkowało odkrycie Ignacego Łukasiewicza, który w l. 1850-54 – jako pierwszy na świecie - zaczął destylować olej skalny. W 1853 roku Łukasiewicz opatentował metodę uzyskiwania nafty z destylacji ropy naftowej i na ten rok datuje się powstanie przemysłu rafineryjnego.

    Ignacy Łukasiewicz skonstruował również lampę naftową. Pierwsze światło tej lampy zapłonęło w szpitalu we Lwowie. Wynalazek Łukasiewicza ulepszyła i opatentowała wiedeńska firma R. Dietmar i rozpoczęła masową produkcję lamp naftowych.
    Łukasiewicz zbudował w Ulaszowcach, dziś należących do Jasła, pierwszą destylarnię ropy, a niebawem następną w Polance k. Krosna. Wydobywanie ropy było wówczas jeszcze bardzo prymitywne, dopiero później zastąpiono pracę ręczną maszynami. W 1880 roku powstało pierwsze przedsiębiorstwo naftowe, w okresie do 1888 roku wyrastały szyby naftowe i gazowe w rejonie Gorlic, Biecza, Lipinek, Harklowej, Krygu, Ropy, Siar, Równego, Krosna, Potoku, Węglówki, Meciny Wielkiej, Bobrki, Wietrzna i Iwonicza. Równocześnie powstały rafinerie w Jedliczu, Jaśle, Libuszy, Gliniaku Mariampolskim, Chorkówce i Dukli. BÓBRKA - KOLEBKĄ PRZEMYSŁU NAFTOWEGO Kolebką światowego przemysłu naftowego jest Bóbrka gdzie I. Łukasiewicz wspólnie z K. Klobassą i T. Trzecieskim uruchomił w 1854 roku pierwszą kopalnię ropy naftowej. W 1856 roku powstała pierwsza na świecie destylarnia ropy naftowej w Ulaszowicach k. Jasła kończąc w ten sposób niebezpieczną przeróbkę ropy w laboratoriach aptecznych. W 1861 roku Łukasiewicz założył rafinerię w podkrośnieńskiej Polance, a w 1865 r. nowocześniejszą w Chorkówce k. Krosna, gdzie osiadł na stałe. W1901 roku działało w Galicji destylarni i rafinerii o zdolności przerobowej 400 tys. ton ropy rocznie. Destylacja ropy odbywała się w małych kotłach - jako produkt uzyskiwano głównie naftę.

    Początkowo wydobywano ropę z kopanych ręcznie studzien wykładanych po bokach okrąglakami z drewna. Górnik pracujący na dole narażony był na działanie gazów. W 1862 r. Łukasiewicz zatrudnił w Bóbrce inż. H. Waltera, który zastąpił ręczne kopanie szybów wierceniem udarowym świdrem na żerdziach, wprawianym w ruch przez 2 robotników przebywających na powierzchni, a pracą luźno spadającego świdra kierował w głębi trzeci górnik. Wkrótce ulepszono wiercenie udarowe sprowadzając specjalne urządzenia tzw. wolnospad i nożyce Fabiana. Doradcą Łukasiewicza od 1864 r. był geolog J. Noth oraz A. Fauc, amerykański konstruktor i twórca nowych metod wiertniczych, który od 1870 r. zastąpił ręczne wiercenie udarowe maszynami parowymi.

    Budynki kopalniane skansen w Bóbrce
    Budynki kopalniane z XIX w. - Skansen w Bóbrce

    Napęd parowy pozwolił na odwiercanie głębszych szybów (do 200 m). i odkrycie dalszych roponośnych pokładów. Od 1873 r. współpracował z Łukasiewiczem inż. A. Jabłoński, wykształcony w USA, który wprowadził dalsze udoskonalenia, m.in. urządzenie zw. „dzwonem Jabłońskiego”.

    W chwili śmierci Łukasiewicza w 1882 roku, Bóbrka miała największe wydobycie wśród kilkunastu galicyjskich kopalń (ok. 230 wagonów rocznie) i była najnowocześniejszej kopalnią w Europie. W latach 1868-81 Łukasiewicz zainicjował działaność kolejnych kopalń: w Ropiance, Smerecznem, Wilszni oraz Ropie i Wójtowej w Gorlickiem.

    Utworzenie Galicyjskiego Karpackiego Naftowego Towarzystwa Akcyjnego w 1895 roku z siedzibą w Gliniaku Mariampolskim obejmującego wszystkie kopalnie ropy i zakłady przemysłu naftowego w Galicji, oznaczało jego przejście w ręce zagranicznego kapitału.

    W 1886 roku Mac Garvey odkrył bogate złoża ropy naftowej w Wietrznie k. Dukli, a następnie w pobliskich miejscowościach – Równem i Rogach. Wywiercony w 1904 roku otwór Nafta-4 w Rogach o głębokości ok. 925 m dał najwięcej ropy w całych Karpatach Zachodnich.

    Od 1887 roku ropę z kopalń przetłaczano rurociągiem Wietrzno-Zręcin-Krosno. Na przełomie XIX/XX wieku nastąpił kryzys na terenie podkarpackiego zagłębia naftowego. Z końcem XIX w odkryto w okolicach Borysławia bogatsze złoża ropy, które na krótko przed wybuchem I wojny św. zaczęły się wyczerpywać.

    Kopanka Franek z 1860 roku
    Kopanka Franek z 1860 roku - Skansen w Bóbrce



    ZABYTKI NAFTOWE NA TRASIE SZLAKU

    POWIAT JASIELSKI

    Harklowa – szyby naftowe, budowle, sprzęt wiertniczy

    Osobnica – kopalnia ropy naftowej i gazu ziemnego

    Folusz – kopalnia nafty i gazu ziemnego, stare urządzenia wydobywcze

    Samoklęski – zbiornik na ropę naftową

    Jasło – Muzeum Regionalne, kamienica apteki Łukasiewicza, tablica upamiętniająca pierwszą rafinerię w Ulaszowicach

    Roztoki – urządzenia do wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego, stare budynki gazoliniarni

    Dobrucowa - doły szlamowe po nieistniejących już wiertniach, urządzenia wodociągowe, które dostarczały wodę do pobliskich kopalń

    Brzezówka – stare kiwony pompowe, urządzenia służące do wydobywania ropy naftowej z szybów wiertniczych


    POWIAT KROŚNIEŃSKI

    Jedlicze - rafineria ropy naftowej, grobowiec Tytusa Trzecieskiego współpracownika Ignacego Łukasiewicza, protektora spółek naftowych

    Potok-szyby naftowe i urządzenia kopalniane

    Krosno- szyby naftowe i urządzenia kopalniane, pomnik Ignacego Łukasiewicza, unikalna, największa w Europie ekspozycja lamp naftowych w Muzeum Podkarpackim, Instytut Naftowy, szkoła „Naftówka”, Izba Pamięci w „Naftomecie”

    Krościenko Wyżne - szyby naftowe na Górze Marynkowskiej (najstarszy „Arnold” –gł. 498 m)

    Węglówka - szyby i urządzenia kopalniane z XIX/XX w., groby Kietha Nelsona poszukiwacza oleju skalnego, jego córki i współtowarzyszy, ekspozycja poświęcona historii górnictwa naftowego w szkole

    Zręcin - grobowiec I. Łukasiewicza , kościół fundacji I. Łukasiewicza i K. Klobassy - inicjatorów i założycieli spółek naftowych

    Chorkówka - obelisk upamiętniający działalność Ignacego Łukasiewicza i jego żony Honoraty

    Bóbrka - Skansen Przemysłu Naftowego i Gazowniczego, najstarsza na świecie kopalnia ropy naftowej

    Równe - szyby i urządzenia kopalniane

    Wietrzno - szyby i urządzenia oraz charakterystyczne obiekty kopalniane

    Ropianka - obelisk upamiętniający działalność Praktycznej Szkoły Wiercenia Kanadyjskiego (1885 – 1888)

    Iwonicz-Zdrój - kopalnia ropy naftowej i gazu ziemnego, źródło „Bełkotka”, pijalnia wód mineralnych, warzelnia soli w Lubatówce

    Klimkówka- żurawie pompowe

    Rymanów-Zdrój - stanowisko poświęcone historii wydobycia ropy naftowej w dolinie Czarnego Potoku

    Rudawka Rymanowska - szyb po kopalni „Opiag” z XIX w., źródła wód mineralnych

    Głębokie - ślady po „kopankach” z przełomu XIX i XX w.




    Następna strona (2/2) Następna strona


    Content ©

    Serwis BeskidNiski.pl wykorzystuje technologie cookies (ciasteczek) m.in. w celach statystycznych (Google Analytics), reklamowych
    (Google AdSense, programy partnerskie) oraz w celu udostępnienia wtyczek społecznościowych (Facebook, Google+ czy Twitter).

    Korzystając z naszych stron wyrażasz akceptację na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki internetowej.
    Jeśli nie akceptujesz cookies wyłącz je w ustawieniach przeglądarki, w przeciwnym razie będą zapisywane w pamięci urządzenia.
    Zakres wykorzystywania plików cookies, ich kontrolę, dostęp i przechowywanie można określić w ustawieniach Państwa przeglądarki.

    NA SKRÓTY
    :

    Aktywny wypoczynek, rekreacja: Park linowy Krzywa, Przedszkole narciarskie Dimbo na Górze Parkowej, Krynica

    Atrakcje turystyczne: Mofeta,

    Uzdrowiska karpackie: Iwonicz-Zdrój, Krynica-Zdrój, Rymanów-Zdrój, Wysowa-Zdrój, Wapienne (w przygotowaniu)

    Miejscowości, dawne wsie: Bieliczna, Chyrowa, Ciechania, Grab, Huta Polańska, Jasiel, Kotań, Krempna, Nieznajowa, Olchowiec, Ożenna, Polany k/Krempnej, Radocyna, Świątkowa Mała, Świątkowa Wielka, Zdynia

    Fotogaleria: Radocyna, Nieznajowa, Parada w Krempnej, Lackowa, Magurskie przedwiośnie, Łysa Góra,

    Cerkwie: Wołowiec, Brunary, Śnietnica, Berest, Bieliczna, Chyrowa, Czarne k/Uścia, Czyrna, Hańczowa, Olchowiec, Polany, Polany k/Krynicy, Pielgrzymka, Piorunka, Przysłup, Radoszyce, Rzepedź, Skwirtne, Świątkowa Mała, Zabytkowe cerkwie w Jasielskim, Bogusza, Binczarowa, Królowa Górna,

    Beskid Niski: Mapa online, Pogoda, Informacja turystyczna, Magurski Park Narodowy, Rezerwaty przyrody, Współrzędne GPS, Turystyka winiarska,

    Magurski Park Narodowy: Środowisko, przyroda, fauna, Ośrodek Edukacyjny i Muzeum, Cennik opłat w MPN, Zwiedzanie Parku

    Szlaki tematyczne: Szlak Ikon, Szlak Naftowy, Szlak Architektury Drewnianej: Trasa Sanocko-Dukielska, Trasa Krynicko-Gorlicka,
    Rower: Beskidzkie Muzea,Na styku kultur, Piesze: Główny Szlak Beskidzki, Szymbark-Wysowa, Szlaki turystyczne

    Muzea, skanseny: Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu, Muzeum Podkarpackie, Skansen Naftowy w Bóbrce, Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu, Sądecki Park Etnograficzny, Skansen Karpacka Troja, Muzeum Historyczne-Pałac w Dukli, Chyża łemkowska w Olchowcu, Skansen Etnograficzny w Sanoku, Replika rynku galicyjskiego w sanockim MBLMuzeum Rzemiosła w Krośnie

    Noclegi: Komańcza, Iwonicz Zdrój, Rymanów Zdrój, Dukla, Krempna, Wysowa, Gładyszów i okolice, Bazy namiotowe, Schroniska górskie

    Polecamy: Bogdańscy malarze z Jaślisk, Pustelnia św. Jana z Dukli, Jezioro Klimkówka, Konfederacja Barska

    Użytkownicy online:
    web counter 

    © 2004-2017 Serwis regionalny BeskidNiski.pl - Od Krynicy do Komańczy.

    Website engine code is © copyright by PHP-Nuke. PHP-Nuke is a free software released under the GNU/GPL.
    Tworzenie strony: 0.14 sekund