Witaj w Beskid Niski - wiadomości, region, turystyka, zwiedzanie, mapa online

Beskid Niski.pl Mapa FAQ Wydarzenia Archiwum Dodaj news Kontakt
 

Menu serwisu
  • Strona główna
  • Ankiety
  • Archiwum newsów
  • AutoTheme
  • FAQ
  • Linki
  • Napisz do nas
  • Poleć nas
  • Szukaj w serwisie
  • Tematy
  • Top 10
  • Downloads

  • Polecane serwisy
    - Wysowa Zdrój
    - Rewasz
    - Podkarpacie
    - Rymanów Zdrój
    - Beskidy
    - Muzeum Zyndranowa
    - Woda dla zdrowia
    - Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce
    - Ptaki Karpat

    Mapa Beskid Niski
    Mapa Beskid Niski

    Beskid Niski mapa online

    RSS, Twitter
    Kanały RSS:
    - aktualności
    - Twitter

    Beskid Niski na Facebooku

    Dodaj do Google, czytnika Google

    GRAB

      





    GRAB Przygraniczna miejscowość w centralnej części Beskidu Niskiego. Położona w rozległej dolinie potoku Ryjak uchodzącego 8 km niżej do Wisłoki. Kilkanaście domów, latem schronisko młodzieżowe. Na przełęczy Beskid nad Grabiem działa lokalne przejście graniczne małego ruchu turystycznego. HISTORIA WSI Jedna z najstarszych wsi w okolicy. Już w XV w. przez przełęcz nad Grabiem prowadził szlak handlowy z Jasła przez Żmigród na przełęcz Beskid i południową stronę Karpat do Bardejowa.

    Grab był jedną z najwcześniej powstałych wsi w okolicy. W 1490 roku król Kazimierz Jagiellończyk poświadczył, że Jan Wojszyk ze Żmigrodu zapisał żonie Jadwidze 2000 grzywien posagu i wiana w połowie miasta Żmigród i wsi doń przyległych w tym także Grabiu. Właścicielami drugiej połowy wioski byli prawdopodobnie Stadniccy.

    W 1497 r. mieszczanie bardiowscy zniszczyli wioskę w odwecie za napady grabskich beskidników na kupców. W 1530 roku miejscowość została opisana jako nie zamieszkana, lecz już w 1581 roku jako własność Mikołaja Stadnickiego liczyła 17 gospodarstw wołoskich, jednego komornika bez bydła, jednego zagrodnika bez roli, gospodarstwo sołtysie, była siedzibą parafii i posiadała cerkiew. W księdze parafialnej istniał zapis o nadaniu 23 marca 1633 roku przez właściciela wioski Kochanowskiego praw i przywilejów chłopom z jego dóbr. Obejmowały one: Grab, Świątkową, Wyszowatkę, Radocynę, Ciachanię, Żydowskie, Długie, Myscową i Polany.

    Parafia grabska aż do XVIII wieku obejmowała Rostajne, Ożenną, Radocyne, Długie, Nieznajowaę, Świątkową Małą i Wyszowadkę. KONFEDERACI BARSCY W latach 1769-71 powyżej Grabiu znajdował się obóz konfederatów barskich pod dowództwem Kazimierza Pułaskiego, który wyruszył stąd aż pod sam Lwów. Potyczki staczano również w pobliżu obozu np. koło Żmigrodu i Świerzowej. W obozie przebywało i szkoliło się okresowo do 2000 żołnierzy. W styczniu 1770 roku podczas nieobecności konfederatów wojska rosyjskie zajęły i zniszczyły umocnienia obozu. Konfederaci zdołali odbić oboz jednak był on tak zniszczony że zdecydowano przenieść się dalej na zachód do Koniecznej i Izb.

    W 1849 roku traktem wiodącym przez Grab przeszły liczne wojska rosyjskie, idące tłumić powstanie węgierskie. Do granic Galicji wojska odprowadzał sam car Mikołaj I. Przemarsz ten wywarł wielkie wrażenie wśród Łemków i był jedną z przyczyn rozwoju orientacji prorosyjskiej wśród tej ludności.

    W 1881 roku mieszkało we wsi 611 osób. W 1890 r. działała poczta, przed 1904 rokiem utworzono szkołę. W latach 1911-12 działał we wsi prawosławny duchowny o. Maksym Sandowycz. Aresztowanie misjonarza przez władze austriackie zatrzymało postępy prawosławia na Łemkowszczyźnie.

    W czasie I wojny św. spalone zostały budynki plebanii i szkoły.

    Spis w 1921 roku wykazał we wsi 38 rzymskich katolików, 524 grekokatolików i 9 żydów. W okresie międzywojennym istniała szkoła trzyklasowa z ukraińskim językiem nauczania. Proboszcz miejscowej parafii unickiej obsługiwał również nie obsadzoną parafię w Rostajnem. Do parafii w Grabiu należały Ożenna i Wyszowadka. Po 1927 r. niewielka grupa mieszkańców przeszła na prawosławie. Z około 700 mieszkańców wsi wiarę zmieniło jedynie około 100. Budynek strażnicy znajdował się prawie w tym samym miejscu co obecnie.

    Podczas okupacji w wiosce istniała silna placówka niemieckiego Grenzschutzu. Jesienią 1944 r. o drogę przekraczającą grzbiet Karpat prowadzono zacięte walki.

    Wiosną 1945 roku wojsko radzieckie i wojsko polskie rozpoczęło przymusowe wysiedlanie mieszkańców do ZSRS. Wyjechała wówczas połowa mieszkańców wsi. Pozostałych dwa lata później wysiedlono na Ziemie Odzyskane. Miejsce Łemków zajęli polscy osadnicy. Po 1956 r. kilka rodzin łemkowskich powróciło.

    W Grabiu zachowało się kilka starych łemkowskich chyż, są tu też przydrożne krzyże i kamienne kapliczki. W północnej części wsi kaplica rzymskokatolicka zbudowana w latach 70-tych XX w. stoi na miejscu cerkwi greckokatolickiej z 1809 roku, która spłonęła pocz. lat 50-tych XX w. Wewnątrz znajdował sie ikonostas z 1856 roku. Za kaplicą znajduje się duży cmentarz - wiele żeliwnych i kamiennych nagrobków z przełomu XIX i XX w.

    Na terenie wsi znajduje się cmentarz wojskowy z I wojny św. projektu D. Jurkowicza. Drugi cmentarz zznajduje się na zboczu, w pobliżu drogi wiodącej na przełęcz Beskid, ok. 700 m od budynku straży Granicznej. W wyraźnej kępie drzew – otoczony wałem kamienno-ziemnym, pośrodku 19 metrowa wieża zwieńczona krzyżem, na mogiłach ozdobne krzyże nagrobne. Cmentarz ten był niemal całkowicie zniszczony, w latach 1992-95 został odbudowany wysiłkiem polskich społeczników, wspieranych prze z Austriacki Czerwony Krzyż.

    Na końcu wsi, przy skrzyżowaniu dróg do Ciechani, Świątkowej i Bardiowa stoi austriacki krzyż informacyjny o znajdujących się w pobliżu cmentarzach wojennych. (podobny znajduje się w Krempnej).



    Bibliografia:
    Przewodnik Beskid Niski, Wydawnictwo Rewasz, 2007
    Od Komańczy do Bartnego - przewodnik krajoznawczy, W. Grzesik i W. Traczyk, Wydawnictwo Kryciński, 1992.









    Prawa autorskie © Beskid Niski - wiadomości, region, turystyka, zwiedzanie, mapa online Wszystkie prawa zastrzeżone.

    Opublikowane: 2007-12-07 (10911 odsłon)

    [ Wróć ]
    Content ©

    Serwis BeskidNiski.pl wykorzystuje technologie cookies (ciasteczek) m.in. w celach statystycznych (Google Analytics), reklamowych
    (Google AdSense, programy partnerskie) oraz w celu udostępnienia wtyczek społecznościowych (Facebook, Google+ czy Twitter).

    Korzystając z naszych stron wyrażasz akceptację na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki internetowej.
    Jeśli nie akceptujesz cookies wyłącz je w ustawieniach przeglądarki, w przeciwnym razie będą zapisywane w pamięci urządzenia.
    Zakres wykorzystywania plików cookies, ich kontrolę, dostęp i przechowywanie można określić w ustawieniach Państwa przeglądarki.

    NA SKRÓTY
    :

    Aktywny wypoczynek, rekreacja: Park linowy Krzywa, Przedszkole narciarskie Dimbo na Górze Parkowej, Krynica

    Atrakcje turystyczne: Mofeta,

    Uzdrowiska karpackie: Iwonicz-Zdrój, Krynica-Zdrój, Rymanów-Zdrój, Wysowa-Zdrój, Wapienne (w przygotowaniu)

    Miejscowości, dawne wsie: Bieliczna, Chyrowa, Ciechania, Grab, Huta Polańska, Jasiel, Kotań, Krempna, Nieznajowa, Olchowiec, Ożenna, Polany k/Krempnej, Radocyna, Świątkowa Mała, Świątkowa Wielka, Zdynia

    Fotogaleria: Radocyna, Nieznajowa, Parada w Krempnej, Lackowa, Magurskie przedwiośnie, Łysa Góra,

    Cerkwie: Wołowiec, Brunary, Śnietnica, Berest, Bieliczna, Chyrowa, Czarne k/Uścia, Czyrna, Hańczowa, Olchowiec, Polany, Polany k/Krynicy, Pielgrzymka, Piorunka, Przysłup, Radoszyce, Rzepedź, Skwirtne, Świątkowa Mała, Zabytkowe cerkwie w Jasielskim, Bogusza, Binczarowa, Królowa Górna,

    Beskid Niski: Mapa online, Pogoda, Informacja turystyczna, Magurski Park Narodowy, Rezerwaty przyrody, Współrzędne GPS, Turystyka winiarska,

    Magurski Park Narodowy: Środowisko, przyroda, fauna, Ośrodek Edukacyjny i Muzeum, Cennik opłat w MPN, Zwiedzanie Parku

    Szlaki tematyczne: Szlak Ikon, Szlak Naftowy, Szlak Architektury Drewnianej: Trasa Sanocko-Dukielska, Trasa Krynicko-Gorlicka,
    Rower: Beskidzkie Muzea,Na styku kultur, Piesze: Główny Szlak Beskidzki, Szymbark-Wysowa, Szlaki turystyczne

    Muzea, skanseny: Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu, Muzeum Podkarpackie, Skansen Naftowy w Bóbrce, Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu, Sądecki Park Etnograficzny, Skansen Karpacka Troja, Muzeum Historyczne-Pałac w Dukli, Chyża łemkowska w Olchowcu, Skansen Etnograficzny w Sanoku, Replika rynku galicyjskiego w sanockim MBLMuzeum Rzemiosła w Krośnie

    Noclegi: Komańcza, Iwonicz Zdrój, Rymanów Zdrój, Dukla, Krempna, Wysowa, Gładyszów i okolice, Bazy namiotowe, Schroniska górskie

    Polecamy: Bogdańscy malarze z Jaślisk, Pustelnia św. Jana z Dukli, Jezioro Klimkówka, Konfederacja Barska

    Użytkownicy online:
    web counter 

    © 2004-2017 Serwis regionalny BeskidNiski.pl - Od Krynicy do Komańczy.

    Website engine code is © copyright by PHP-Nuke. PHP-Nuke is a free software released under the GNU/GPL.
    Tworzenie strony: 0.18 sekund