Witaj w Beskid Niski - wiadomości, region, turystyka, zwiedzanie, mapa online

Beskid Niski.pl Mapa FAQ Wydarzenia Archiwum Dodaj news Kontakt
 

Menu serwisu
  • Strona główna
  • Ankiety
  • Archiwum newsów
  • AutoTheme
  • FAQ
  • Linki
  • Napisz do nas
  • Poleć nas
  • Szukaj w serwisie
  • Tematy
  • Top 10
  • Downloads

  • Polecane serwisy
    - Wysowa Zdrój
    - Rewasz
    - Podkarpacie
    - Rymanów Zdrój
    - Beskidy
    - Muzeum Zyndranowa
    - Woda dla zdrowia
    - Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce
    - Ptaki Karpat

    Mapa Beskid Niski
    Mapa Beskid Niski

    Beskid Niski mapa online

    RSS, Twitter
    Kanały RSS:
    - aktualności
    - Twitter

    Beskid Niski na Facebooku

    Dodaj do Google, czytnika Google

    KREMPNA - GÓRSKIE LETNISKO NAD WISŁOKĄ

      





    KREMPNA Nazwa łemk. Krampna, duża wieś i letnisko nad Wisłoką w centralnej części Beskidu Niskiego. Siedziba gminy i Dyrekcji Magurskiego Parku Narodowego. Ok. 500 stałych mieszkańców.

    Krempna
    istniała już prawdopodobnie pod koniec XV w. Z 1507 roku pochodzi pierwsza wzmianka o tutejszej parafii prawosławnej. W XVI w. wieś należała do rodziny Stadnickich, którzy lokowali Krempna na prawie wołoskim, później przeszła na własność Wojszyków, by znów wrócić do majątku Stadnickich. Jeszcze w poł. XIX w. właścicielem części gruntów i lasów był hr. F. Stadnicki.

    Krempna od swoich początków była siedzibą parafii obejmującej sąsiednią Kotań. W 1835 roku powstała szkoła parafialna. W roku 1880 w Krempnej żyło 500 mieszkańców – grekokatolików. W XIX w. Krempna była jednym z głównych ośrodków kamieniarstwa na Łemkowszczyźnie. Wyrabiano tu krzyże przydrożne, kapliczki, nagrobki i rożne przedmioty użytkowe.

    Wieś mocno ucierpiała podczas I wojny św. W 1914 r. ludność doznała prześladowań ze strony żołnierzy węgierskich (m.in. podpalano gospodarstwa), podejrzewając ją o sprzyjanie Rosjanom. Kilku mieszkańców zesłano do obozu w Talerhofie. W maju 1915 podczas Operacji Gorlickiej spłonęła cześć zabudowy wsi. Ocala cerkiew.

    W okresie międzywojennym, podczas tzw. Schizmy Tylawskiej nie znaleźli się zwolennicy prawosławia. Wieś pozostała greckokatolicka w odróżnieniu od sąsiedniej Kotani gdzie ok. połowa mieszkańców zmieniła wyznanie.

    7 września 1939 Batalion Obrony Narodowej "Rzeszów" stoczył w okolicy ciężki bój z Niemcami nacierającymi ze Słowacji. Po zajęciu terenu przez Niemców do Krempnej przyjechała delegacja ukraińska, która założyła organizację nacjonalistyczną. W okresie okupacji wieś była ośrodkiem ruchu ukraińskiego, działał tu posterunek policji ukraińskiej. Do urzędów i szkół wprowadzono jęz. ukraiński.

    Po wojnie całą ludność łemkowska wysiedlono na Ukrainę lub Ziemie Odzyskane. Pozostały tylko 4 rodziny mieszane i ksiądz greckokatolicki. W 1956 część Łemków powróciła do Krempnej i niedalekiego Grabiu. CERKIEW W KREMPNEJ Krempna cerkiewGłównym zabytkiem wsi jest drewniana cerkiew greckokatolicka p.w. św. Kosmy i Damiana, obecnie kościół parafialny p.w. św. Maksymiliana Kolbego. Niejasna jest data powstania świątyni. W 1968 r znaleziono tablicę fundacyjną wg której cerkiew zbudowano w 1782 r. na miejscu wcześniejszej przy wsparciu finansowym ks. Karola Radziwiłła, ówczesnego właściciela dóbr żmigrodzkich, niektórzy badacze sadzą, że data ta dotyczy generalnego remontu. Cerkiew wybudowano zapewne z materiału pochodzącego ze starej świątyni, która "stała lat 275". Wg źródeł prace budowlane zakończono w 1783 ale już w 1787 przeprowadzono naprawy cerkwi, co daje podstawy do przypuszczeń, że rzekoma budowa była tylko gruntownym remontem, a budynek jest znacznie starszy i pochodzi nawet z pocz. XVII w. Badacze datują budynek nawet na 1640 r.

    Trzy cerkiewne dzwony zakupiono w Samborze w 1924 r. wtedy też pokryto dach świątyni blachą. W 1946 r. cerkiew przeszła na Skarb Państwa. Wkrótce przejął ją na podstawie dekretu starostwa kościół rzymskokatolicki. W latach 1964-71 świątynia była zamnkięta decyzją władz. W 2007 roku rozpoczął się gruntowny remont cerkwi.

    Jest to typowa cerkiew zachodniołemkowska z łamanymi zwieńczeniami nad ławą i prezbiterium. Konstrukcji zrębowej, trójdzielna, orientowana. Z zewn. szalowana deskami, dachy ma kryte blachą. Do sanktuarium od północy przylega zakrystia. Wewnątrz kompletny rokokowy ikonostas z 1835 r. namalowany przez Krasickiego, a na ścianie południowej kompozycja Desis z datą 1664 r. (12 ikon apoostołów i Chrystus Tronujący) ze starszego XVII w. ikonostasu. Ikonostas zwieńczony jest pasją i wizerunkami proroków. Na ażurowych carskich wrotach z rokokowym ornamentem przedstawiono sześć medialonów Zwiastowania i Ewnageslistoó. Jeszcze starszy ikonostas trafił do Muzuem we Lwowie.

    Przed wejściem XIX w. kamienna figura św. Mikołaja. W sąsiedztwie cerkwi zachowały się dwie chyże i stare chałupy łemkowskie. Wiejski cmentarz położony jest przy szosie do Żmigrodu.

    Przy szosie w kierunku Świątkowej i Kotani budynek Dyrekcji i Ośrodka Edukacyjnego MPN.

    Na wzgórzu w kierunku zachodnim ponad wsią znajduje się cmentarz z I wojny św. Jedno z ciekawszych dzieł D. Jurkovicia. Cmentarz wybudowany został w 1916 roku i kryje 72 mogiły indywidulane i zbiorowe żołnierzy obu walczących stron.


    Bibliografia:
    Przewodnik Beskid Niski, Wydawnictwo Rewasz, 2007
    Od Komańczy do Bartnego - przewodnik krajoznawczy, W. Grzesik i W. Traczyk, Wydawnictwo Kryciński, 1992.









    Prawa autorskie © Beskid Niski - wiadomości, region, turystyka, zwiedzanie, mapa online Wszystkie prawa zastrzeżone.

    Opublikowane: 2007-11-28 (10222 odsłon)

    [ Wróć ]
    Content ©

    Serwis BeskidNiski.pl wykorzystuje technologie cookies (ciasteczek) m.in. w celach statystycznych (Google Analytics), reklamowych
    (Google AdSense, programy partnerskie) oraz w celu udostępnienia wtyczek społecznościowych (Facebook, Google+ czy Twitter).

    Korzystając z naszych stron wyrażasz akceptację na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki internetowej.
    Jeśli nie akceptujesz cookies wyłącz je w ustawieniach przeglądarki, w przeciwnym razie będą zapisywane w pamięci urządzenia.
    Zakres wykorzystywania plików cookies, ich kontrolę, dostęp i przechowywanie można określić w ustawieniach Państwa przeglądarki.

    NA SKRÓTY
    :

    Aktywny wypoczynek, rekreacja: Park linowy Krzywa, Przedszkole narciarskie Dimbo na Górze Parkowej, Krynica

    Atrakcje turystyczne: Mofeta,

    Uzdrowiska karpackie: Iwonicz-Zdrój, Krynica-Zdrój, Rymanów-Zdrój, Wysowa-Zdrój, Wapienne (w przygotowaniu)

    Miejscowości, dawne wsie: Bieliczna, Chyrowa, Ciechania, Grab, Huta Polańska, Jasiel, Kotań, Krempna, Nieznajowa, Olchowiec, Ożenna, Polany k/Krempnej, Radocyna, Świątkowa Mała, Świątkowa Wielka, Zdynia

    Fotogaleria: Radocyna, Nieznajowa, Parada w Krempnej, Lackowa, Magurskie przedwiośnie, Łysa Góra,

    Cerkwie: Wołowiec, Brunary, Śnietnica, Berest, Bieliczna, Chyrowa, Czarne k/Uścia, Czyrna, Hańczowa, Olchowiec, Polany, Polany k/Krynicy, Pielgrzymka, Piorunka, Przysłup, Radoszyce, Rzepedź, Skwirtne, Świątkowa Mała, Zabytkowe cerkwie w Jasielskim, Bogusza, Binczarowa, Królowa Górna,

    Beskid Niski: Mapa online, Pogoda, Informacja turystyczna, Magurski Park Narodowy, Rezerwaty przyrody, Współrzędne GPS, Turystyka winiarska,

    Magurski Park Narodowy: Środowisko, przyroda, fauna, Ośrodek Edukacyjny i Muzeum, Cennik opłat w MPN, Zwiedzanie Parku

    Szlaki tematyczne: Szlak Ikon, Szlak Naftowy, Szlak Architektury Drewnianej: Trasa Sanocko-Dukielska, Trasa Krynicko-Gorlicka,
    Rower: Beskidzkie Muzea,Na styku kultur, Piesze: Główny Szlak Beskidzki, Szymbark-Wysowa, Szlaki turystyczne

    Muzea, skanseny: Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu, Muzeum Podkarpackie, Skansen Naftowy w Bóbrce, Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu, Sądecki Park Etnograficzny, Skansen Karpacka Troja, Muzeum Historyczne-Pałac w Dukli, Chyża łemkowska w Olchowcu, Skansen Etnograficzny w Sanoku, Replika rynku galicyjskiego w sanockim MBLMuzeum Rzemiosła w Krośnie

    Noclegi: Komańcza, Iwonicz Zdrój, Rymanów Zdrój, Dukla, Krempna, Wysowa, Gładyszów i okolice, Bazy namiotowe, Schroniska górskie

    Polecamy: Bogdańscy malarze z Jaślisk, Pustelnia św. Jana z Dukli, Jezioro Klimkówka, Konfederacja Barska

    Użytkownicy online:
    web counter 

    © 2004-2017 Serwis regionalny BeskidNiski.pl - Od Krynicy do Komańczy.

    Website engine code is © copyright by PHP-Nuke. PHP-Nuke is a free software released under the GNU/GPL.
    Tworzenie strony: 0.15 sekund